Fort - typowe dla XIX i XX wieku dzieło obronne stanowiące element twierdzy, przystosowane do samodzielnej obrony okrężnej, z reguły w powiązaniu z sąsiednimi umocnieniami, posiada własne elementy i system obronny.

Rozróżnia się:

- w ujęciu historycznym - forty ześrodkowane i rozproszone,

- w stosunku do linii obrony - forty główne, pośrednie i łącznikowe,

- w stosunku do rodzaju broni - forty artyleryjskie i piechoty,

- w stosunku do profilu - forty jednowałowe i dwuwałowe,

- w przypadku użycia pancerza - forty pancerne.

Fort główny - fort o znaczeniu kluczowym dla określonego odcinka obwodu obronnego. Z reguły jest to dzieło obronne większych rozmiarów i obsadzone silniejszą załogą. Fort główny określa również ośrodek grupy warownej.

Fort jednowałowy - rodzaj fortu artyleryjskiego, wyposażony w jeden wał, przeznaczony zarówno dla artylerii obrony bliskiej i dalekiej jak i dla piechoty.

Kaponiera - element obrony fortyfikacji nowożytnej, przeznaczony do obrony wnętrza fosy lub koszar szyjowych. Występuje w postaci niskiej, wyodrębnionej, skazamatowanej budowli, związanej ze stokiem (lub później przeciwstokiem - kaponiera rewersowa). Rozróżnia się kaponiery podwójne (kiedy ogień jest prowadzony wzdłuż fosy w obu kierunkach), oraz kaponiery pojedyncze (kiedy ogień jest prowadzony w jednym kierunkowa).

Kopuła pancerna - stała, nieruchoma pancerna czasza, wykonana z płyt bądź ze staliwa, służąca zwykle do celów obserwacyjnych, a niekiedy osłaniająca stanowisko ogniowe.

Koszary szyjowe - budynki umieszczone w szyi fortu, budowane z cegły lub betonu, o konstrukcji zabezpieczającej przed skutkami bezpośredniego trafienia pociskami artyleryjskimi. Od strony nieprzyjaciela i z boków obsypane ziemią. Pojemność koszar szyjowych wynosiła zwykle 2/3 załogi. Koszary szyjowe mieściły kancelarię, izby oficerskie, podoficerskie i szeregowych, magazyn żywności, umywalnie, latryny itp.

Mur Carnota - urządzenie obronne przeznaczone do obrony czołowej fosy, wykonane w formie chodnika obronnego opatrzonego murem ze strzelnicami, umieszczonego przy stoku nieco powyżej dna fosy.

Plac broni- plac alarmowy dla załogi twierdzy lub fortu.

Poprzecznica - krótki odcinek wału prostopadły do przedpiersia, oddzielający sąsiednie stanowiska ogniowe, tzw. działobitnie.

Poterna - podziemny korytarz łączący poszczególne elementy fortyfikacji między sobą lub łączący wnętrze fortyfikacji z przedpolem.

Przedpiersie - w twierdzach i fortach mur lub nasyp ziemny biegnący szczytem wału fortecznego, stanowiący osłonę stanowiska strzelca lub działa.

Schron pogotowia - schron dla obsługi działa znajdujący się w pobliżu jego stanowiska (np. w wale poprzecznicy).

Na podstawie: Forty Przemyskie - Jan Różański